Τα Αμπελάκια, ένα από τα πιο όμορφα και ιστορικά χωριά της Ελλάδας, βρίσκονται στις πλαγιές του Κισσάβου, στη Θεσσαλία. Βρίσκονται πολύ κοντά στην Κοιλάδα των Τεμπών και λίγο πριν τον νομό Πιερίας. Αποτελούν ιδανική ενδιάμεση στάση για κάποιον όπως εμείς που επιλέξαμε το φετινό καλοκαίρι να κάνουμε τα μπάνια μας στην Καβάλα και στην Θάσο.

Η απόσταση από την Εθνική Οδό είναι μικρή, αλλά είναι ανηφορική και γεμάτη στροφές. Μετά από ευτυχώς λίγα λεπτά οδήγησης έχουμε φτάσει στην είσοδο του χωριού. Το πρώτο πράγμα που βλέπεις μόλις φτάσεις στα Αμπελάκια είναι το εντυπωσιακό κτήριο του Συνεταιρισμού, που αποτελεί σήμα κατατεθέν. Εκεί, κάτω από τον πλάτανο, εμείς δεν συνεχίσουμε ευθεία προς την κεντρική πλατεία αλλά στρίβουμε δεξιά προς το ξενοδοχείο μας, το Ampelos Hotel που είναι το μοναδικό στα Αμπελάκια με ωραία θέα στο χωριό αφού το έχει ακριβώς απέναντι.

Η απόσταση από το ξενοδοχείο μέχρι την πλατεία των Αμπελακίων δεν είναι μεγάλη και περπατιέται ευχάριστα. Περπατώντας μέσα στο χωριό εύκολα αντιλαμβάνεσαι ότι εδώ υπήρχε κάποτε πλούτος και πολλή ζωή. Τα Αμπελάκια, με τον ομώνυμο συνεταιρισμό (η «Κοινή Συντροφία»), γνώρισαν πολύ μεγάλη οικονομική ανάπτυξη κατά το παρελθόν, χάρη στην επεξεργασία και την βαφή νημάτων με κόκκινο χρώμα που παρήγαγαν από την επεξεργασία του φυτού ριζάρι. Ο χαρακτηρισμένος ως παραδοσιακός οικισμός εντυπωσιάζει τον επισκέπτη με την αρχιτεκτονική του και δεν είναι τυχαίο ότι φημίζεται για τα σπουδαία αρχοντικά του.

Ανηφορίζοντας προς την πλατεία το πρώτο πράγμα που εντυπωσιάζει είναι το επιβλητικό τριώροφο Αρχοντικό Σβαρτς, το σημαντικότερο αξιοθέατο στα Αμπελάκια. Το αρχοντικό αυτό χτίστηκε το 1788 και ανήκε στον Γεώργιο Σβαρτς (Γεώργιο Μαύρο), τον πρόεδρο του Συνεταιρισμού. Το κτήριο εξωτερικά αποτελεί ένα μίγμα αμπελακιώτικης αρχιτεκτονικής, ευρωπαϊκού μπαρόκ και επιρροών από το Μαρόκο και τη Μικρά Ασία, μοναδικό στην Ελλάδα. Στο εσωτερικό του θα δείτε εντυπωσιακές τοιχογραφίες, ιδίως στον τελευταίο όροφο. Εμείς το βρήκαμε κλειστό αλλά καλώντας τον φύλακα (το κινητό ήταν αναρτημένο στην πόρτα) ο άνθρωπος ήρθε αμέσως να μας ανοίξει και μάλιστα μας έκανε μία καταπληκτική ξενάγηση.

Συνεχίζοντας προς την όμορφη κεντρική πλατεία των Αμπελακίων, καθώς είχε ήδη πάει μεσημέρι, καθίσαμε για φαγητό στον Πλάτανο. Εκεί συνολικά υπάρχουν 4 ταβέρνες, μία πριν την πλατεία και 3 πάνω στην πλατεία. Το φαγητό ήταν καλό και η πλατεία είχε ζωή, παρόλο που ήταν ακόμα ημέρα, καθώς ο καλοκαίρι γεμίζει το βράδυ.

Όσο είχε ακόμα φως είπαμε να περπατήσουμε τα Αμπελάκια για να τα γνωρίζουμε. Ανηφορίζοντας το πλακόστρωτο σοκάκι, στην έξοδο της πλατείας βρίσκεται ο μοναδικός φούρνος του χωριού, και μάλιστα ξυλόφουρνος, που είχε λίγες επιλογές αλλά ενδιαφέρουσες. Προχωρώντας λίγο πιο πάνω φτάσαμε στον ναό της Αγίας Παρασκευής και στην συνέχεια σε ένα σταυροδρόμι όπου ακριβώς από κάτω, κατεβαίνοντας μερικά σκαλιά υπήρχε μία από τις πολλές βρύσες του χωριού.

Εκεί στρίψαμε αριστερά και μετά από λίγο βρεθήκαμε στην Μανιάρειο Σχολή, ένα επιβλητικό κτήριο και τόσο μεγάλο που δεν περιμένεις να το βρεις σε ένα μικρό χωριό. Η Μανιάρειος Σχολή ήταν το ένα από τα τρία σχολεία του χωριού, όπου από το 1773 τα παιδιά μάθαιναν γράμματα δωρεάν. Βέβαια όπως μάθαμε αργότερα αυτό είναι το νέο κτήριο, ενώ το αρχικό είναι σε άσχημη κατάσταση.

Συνεχίζοντας τον όμορφο πλακόστρωτο δρόμο φτάσαμε σε μια πανέμορφη τοποθεσία, μια μικρή πλατεία με έναν τεράστιο αιωνόβιο πλάτανο κάτω από τον προαύλιο χώρο του Αγίου Γεωργίου. Ο Αγιος Γεώργιος είναι η σημαντικότερη εκκλησία των Αμπελακίων αφού είναι η μοναδική που έχει εικόνα του Αγίου Γεωργίου σε θρόνο. Χτίστηκε τον 15ο αιώνα και διαθέτει υπέροχες βυζαντινές τοιχογραφίες και ένα εντυπωσιακό επίχρυσο τέμπλο.

Στο άκρο του χωριού, λίγο παρακάτω από τον Αγιο Γεώργιο, υπάρχει και το δημοτικό θέατρο των Αμπελακίων. Κατά μήκος της διαδρομής συναντήσαμε αρκετές βρύσες σε διάφορα σημεία του χωριού όπου γεμίσαμε τα παγούρια μας με το γάργαρο δροσερό νερό. Συνεχίσαμε προς το νότια άκρο του χωριού όπου βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου, σε ένα σημείο που προσφέρει υπέροχη θέα προς το στενό πέρασμα των Τεμπών.

Μετά το πέρας της βόλτας επιστρέψαμε ξανά στην πλατεία και καθίσαμε στο "Μύρτιλο" που σερβίρει ποτά και γλυκά, με την ιδιαίτερη πουτίγκα τους. Εκείνη την ώρα ήταν πολύ όμορφα, καθώς είχε αρχίσει να νυχτώνει και η πλατεία είχε γεμίσει με φώτα και με κόσμο.

Την δεύτερη ημέρα, μετά το πρωινό, αποφασίσαμε να γυρίσουμε λίγο την περιοχή. Αλλά πρώτα είπαμε να δούμε και τα δύο μουσεία των Αμπελακίων που δεν είχαμε προλάβει να δούμε. Το ένα ήταν το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης (πριν την πλατεία στρίψαμε δεξιά) αλλά δυστυχώς ήταν κλειστό. Το Λαογραφικό και Ιστορικό Μουσείο Αμπελακίων, λίγο πιο πάνω από την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, ήταν όμως ανοικτό. Το μουσείο που λειτουργεί από το 2021 φιλοξενείται στο αναστηλωμένο αρχοντικό του Μολά. Φιλοξενεί από το μια πλούσια συλλογή από αντικείμενα και εκθέματα που μαρτυρούν την οικονομική και πολιτιστική ακμή του χωριού κατά την περίοδο του 18ου και 19ου αιώνα, όταν τα Αμπελάκια μεγαλουργούσαν.

Μπήκαμε στο αυτοκίνητο και σε λίγα λεπτά ήμασταν στην Κοιλάδα Τεμπών. Αφήσαμε το αυτοκίνητο στον χώρο στάθμευσης και περάσαμε απέναντι από την υπόγεια διάβαση, η οποία ήταν πολύ βρώμικη. Δυστυχώς μόλις φτάσαμε στις όχθες του Πηνειού διαπιστώσαμε ότι η κρεμαστή πεζογέφυρα της Αγίας Παρασκευής είναι ακόμα κατεστραμμένη από τις πλημύρες του 2023 (περίπου έναν χρόνο πριν την δική μας επίσκεψη), με αποτέλεσμα να μην μπορείς να περάσεις απέναντι στο εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής εκτός εάν μπεις μέχρι τα γόνατα μέσα στο ποτάμι. Είναι απορίας άξιο πόσα χρόνια θα χρειαστούν για το Ελληνικό κράτος ώστε να αποκαταστήσει την πρόσβαση.

Συνεχίσαμε βόρεια κάνοντας μία στάση στον μικρό παραθαλάσσιο οικισμό των Νέων Πόρων. Οι Νέοι Πόροι τις τελευταίες δεκαετίες έχουν μεταμορφωθεί σε έναν δημοφιλή θερινό τουριστικό προορισμό που τα καλοκαίρια γεμίζει ασφυκτικά χάρη στην τεράστια τους παραλία. Τα καταλύματα συνεχώς αυξάνονται σε σχέση με τα 2-3 που υπήρχαν πριν 30 χρόνια (δεκαετία 1990) και η παραλία έχει γεμίζει με beach bar, παρόλο που, λόγω του μεγέθους της, πάντα θα υπάρχει διαθέσιμος άπλετος ελεύθερος χώρος.

Από τους νέους Πόρους ανηφορίσαμε προς τον Παλαιό Παντελεήμονα που αποτελεί μικρή παράκαμψη από τον κεντρικό δρόμο. Ο Παλαιός Παντελεήμονας είναι ένα από τα πιο όμορφα ορεινά χωριά της Ελλάδας και για αυτό έχει γίνει πολύ γνωστός τις τελευταίες δεκαετίες προσελκύοντας πλήθη τουριστών. Όμορφα πλακόστρωτα δρομάκια, γραφικά μαγαζάκια με αναμνηστικά και τοπικά προϊόντα, καφέ και ταβέρνες δένουν αρμονικά μαζί με το καταπράσινο περιβάλλον προσφέροντας πανέμορφες εικόνες στους επισκέπτες. Παρόλο που το χωριό είναι πλέον πολύ τουριστικό, το φαγητό είναι πολύ καλά σε όποιο μαγαζί και να καθίσεις.

Για το απόγευμα το πρόγραμμα είχε επίσκεψη στην Λάρισα, η οποία αποτέλεσε για εμάς μία μεγάλη ευχάριστη έκπληξη. Τα τελευταία χρόνια η Λάρισα έχει πραγματικά μεταμορφωθεί σε μία όμορφη πόλη που κάλλιστα μπορείς να μείνεις μόνιμα. Μεγάλοι όμορφοι πεζόδρομοι με λουλούδια, μεγάλες πλατείες με πολύ πράσινα και καλαίσθητα μαγαζιά ήταν πράγματα που δεν περιμέναμε να δούμε σε μία μεγάλη πόλη. Πραγματικά αξίζει να μείνει κάποιος μερικές ημέρες για να δει την πόλη καθώς και τα πολύ ενδιαφέροντα μουσεία της, όπως το Διαχρονικό Μουσείο Λάρισας και την Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας. Δεν προλάβαμε να δούμε όσα πράγματα θέλαμε, αλλά για αυτό θα διαβάσετε εδώ: Εκδρομή στην Λάρισα.

Το επόμενο πρωί προμηθευτήκαμε λιχουδιές από τον ξυλόφουρνο των Αμπελακίων, αποχαιρετήσαμε τα όμορφα Αμπελάκια και ξεκινήσαμε προς Καβάλα, με τελικό προορισμό την Θάσο. Για αυτά τα ταξίδια μπορείτε να διαβάσετε εδώ: Καλοκαίρι στην Καβάλα